30 sep ·
Omgaan met angst voor het donker: ideeën voor ouders
Angst voor het donker komt in de kindertijd heel vaak voor. Dit kun je doen om je kind zich veilig te laten voelen op bedtijd.
Hoe help je een kind dat bang is voor het donker? De eerste stap is de angst serieus nemen: voor het kind is het donker echt eng, en zeggen dat er „niets is om bang voor te zijn” lost het zelden op. In dit artikel geven we je praktische ideeën voor bedtijd, leggen we uit hoe een verhaal kan helpen en zeggen we wanneer je met een professional moet praten.
Waarom het donker eng is
Angst voor het donker is gewoon en ontstaat meestal vanaf 2 of 3 jaar, wanneer de fantasie groeit. In het donker kan het kind zijn omgeving niet meer zien en vult de fantasie de lege ruimtes met monsters, geluiden en schaduwen. Het betekent niet dat er een probleem is: het hoort bij de ontwikkeling en gaat in de meeste gevallen over met de tijd en met steun.
Wat je op bedtijd kunt doen
- Creëer een rustige routine: bad, pyjama, een verhaal, een kus en licht uit, altijd in dezelfde volgorde.
- Gebruik een zacht nachtlampje, bij voorkeur in een warme tint.
- Laat de deur op een kier staan, als het kind dat verkiest.
- Controleer samen de kamer, zonder er een te lang ritueel van te maken.
- Stel een troostvoorwerp voor, zoals een knuffel of een lievelingsdeken.
Wat je zegt en wat je vermijdt
| In plaats van... | Probeer... |
|---|---|
| „Er is niets om bang voor te zijn” | „Ik begrijp dat het donker je bang maakt. Ik ben hiernaast.” |
| „Daar ben je te groot voor” | „Veel kinderen voelen hetzelfde. Laten we een manier vinden zodat je je beter voelt.” |
| Uitlachen of berispen | Luisteren en vragen wat het kind zich voorstelt |
| Elke nacht bij het kind slapen zonder plan | Kleine stappen afspreken, zoals blijven tot het slaapt en steeds eerder weggaan |
Geleidelijke stappen
- 1Praat overdag over de angst, en niet alleen 's avonds, wanneer het kind al moe is.
- 2Verken het donker al spelend: spelletjes met zaklampen, verstoppertje in huis, schaduwtheater.
- 3Verminder het licht geleidelijk in plaats van het in één keer weg te halen.
- 4Prijs kleine vorderingen, hoe klein ook.
- 5Houd de routine aan, ook in weekenden en vakanties.
Hoe een verhaal kan helpen
Een verhaal waarin het kind de hoofdpersoon is en het donker moedig tegemoet treedt, kan een uitstekend beginpunt zijn om over het onderwerp te praten. In het boek kan het personage ontdekken dat het donker bekende geluiden en geuren heeft, dat monsters schaduwen zijn en dat er altijd iemand in de buurt is. Als het kind wil, kan het vertellen wat het personage doet en hoe het zich voelt.
In een gepersonaliseerd boek kun je het thema kiezen en tot 5 personages hebben, waaronder de ouders of een broer of zus. Je kunt het verhaal zelf schrijven, met de woorden die je thuis gebruikt, of het door ons laten maken. De voorbeeldweergave is gratis, zonder account, en elk boek bevat 2 gratis herzieningen.
De collectie MyStoriez+ (binnenkort)
EpicStoriez bereidt de collectie MyStoriez+ voor, met 12 kant-en-klare verhalen in 3 modules, waaronder „De angst voor het donker” gepland staat. Op de site staat de collectie nog als „binnenkort” aangegeven, dus abonneren is op dit moment niet mogelijk.
Wanneer je hulp vraagt
Is de angst heel intens, duurt ze meerdere maanden, belemmert ze het slapen of gaat ze gepaard met andere moeilijkheden, zoals angst overdag of veelvuldige nachtmerries, dan is het goed met de kinderarts, de leerkracht of een psycholoog te praten. Een boek kan begeleiden, maar vervangt geen professionele hulp.
Veelgemaakte fouten
- Het kind van de ene dag op de andere dwingen alleen in het donker te blijven.
- Lachen om de angst of die vergelijken met die van andere kinderen.
- 's Avonds enge verhalen vertellen.
- Dingen beloven die je niet kunt waarmaken, zoals „je zult nooit meer bang zijn”.
Nachtmerries en nachtelijke angsten: niet hetzelfde
Angst voor het donker ontstaat voor het inslapen, wanneer het kind zich alleen in de schemer ziet. Nachtmerries gebeuren tijdens de slaap en laten het angstig wakker worden. In beide gevallen is het antwoord vergelijkbaar: het kind kalmeren, laten zien dat je in de buurt bent en enge prikkels aan het einde van de dag vermijden. Zijn nachtmerries heel frequent, praat dan met de kinderarts.
Rustige activiteiten voor het slapengaan
- Een warm bad en een kort gesprek over de dag.
- Een rustig verhaal, hardop voorgelezen.
- Zachte muziek of natuurgeluiden.
- Schermen vermijden in het laatste uur voor het slapen.
- Samen drie keer diep ademhalen voor het licht uitgaat.
Het kind leren zichzelf te kalmeren
Na verloop van tijd is het nuttig het kind hulpmiddelen te geven om de angst zonder jouw hulp aan te kunnen. Je kunt het leren de knuffel te omhelzen, langzaam te ademen, tot tien te tellen of zich een plek voor te stellen die het mooi vindt. Oefen deze strategieën overdag, op rustige momenten, zodat het ze kan gebruiken wanneer het ze nodig heeft.
Samengevat
Angst voor het donker is normaal en vermindert met geduld, routine en gesprek meestal. Luister naar het kind, creëer een rustige routine, zet kleine stappen en voeg, als je wilt, een verhaal toe waarin het de hoofdpersoon is. Probeer de gratis voorbeeldweergave en beslis nadat je het resultaat hebt gezien.